AI en cybersecurity: de samenloop van de Cyber Resilience Act en de AI Act

Kort antwoord: Een AI-product moet niet alleen veilig functioneren, maar ook bestand zijn tegen aanvallen. De Cyber Resilience Act (CRA, Verordening (EU) 2024/2847) stelt cybersecurity-eisen aan vrijwel alle producten met digitale elementen. De AI Act eist daarnaast een passend niveau van cybersecurity voor hoogrisico-AI-systemen (artikel 15). Beide kaders kunnen op hetzelfde product van toepassing zijn.

Wat de Cyber Resilience Act regelt

De CRA is een horizontaal kader: het geldt voor producten met digitale elementen, van software tot verbonden apparaten. Kernverplichtingen zijn:

• Security by design: producten worden ontworpen en geleverd zonder bekende exploiteerbare kwetsbaarheden.
• Kwetsbaarhedenbeheer: fabrikanten leveren beveiligingsupdates gedurende een ondersteuningsperiode.
• Meldplicht: actief misbruikte kwetsbaarheden en ernstige incidenten worden gemeld.

Veel AI-systemen worden geleverd als of binnen zulke producten en vallen daarmee onder de CRA.

De eisen gelden gedurende de hele levenscyclus, niet alleen bij de eerste verkoop. Een fabrikant moet kwetsbaarheden blijven monitoren en patches uitrollen zolang het product wordt ondersteund. Dat sluit aan op de gedachte dat veiligheid een doorlopende verplichting is, geen eenmalige test.

Wat de AI Act eist

De AI Act benadert cybersecurity vanuit het risico van het AI-systeem zelf. Artikel 15 verlangt dat hoogrisico-systemen een passend niveau van nauwkeurigheid, robuustheid en cybersecurity hebben.

Daarbij horen AI-specifieke dreigingen: data poisoning (het vergiftigen van trainingsdata), adversarial attacks (misleidende invoer) en model evasion. Dit zijn risico's die een klassieke beveiligingsaanpak niet vanzelf afdekt.

Een aanvaller hoeft de software niet te kraken om een AI-systeem te ondermijnen; het manipuleren van invoer of trainingsdata kan al genoeg zijn om foute uitkomsten te forceren. Daarom verlangt de AI Act dat robuustheid en cybersecurity al in het ontwerp worden meegenomen.

Eén product, twee conformiteitssporen

De grote uitdaging is overlap zonder dubbel werk. De CRA en de AI Act streven beide naar veilige producten, maar vanuit een ander vertrekpunt: de CRA generiek, de AI Act AI-specifiek. De wetgever heeft afstemming beoogd, zodat een product dat aan beide moet voldoen niet twee volledig losse trajecten hoeft te doorlopen.

In de praktijk betekent dit: één risicobeoordeling die beide invalshoeken dekt, gekoppeld aan de juiste transparantie en documentatie. Net als bij duurzaamheidsrapportage loont het om kaders te bundelen in plaats van parallel te draaien.

Wat te doen

• Breng beide kaders in kaart: valt je product onder de CRA, de AI Act, of allebei?
• Pas security by design toe: lever zonder bekende exploiteerbare kwetsbaarheden.
• Adresseer AI-specifieke dreigingen: test op data poisoning en adversarial attacks.
• Richt kwetsbaarheden- en meldproces in conform de CRA.
• Integreer de risicobeoordelingen van CRA en AI Act tot één samenhangend traject.

Cyberweerbaarheid is geen losse laag boven AI, maar onderdeel van de robuustheid die beide kaders eisen.