Het G7 Hiroshima-AI-rapportagekader 2.0: vrijwillige transparantie, nu ook voor gebruiksverantwoordelijken

De vrijwillige kant van AI-governance haalt zelden de voorpagina, maar het is waar de grootste modelontwikkelaars feitelijk openbaren hoe zij risico beheersen. Op 28 mei 2026 lanceerde de OESO versie 2.0 van het Hiroshima-AI-proces (HAIP) Rapportagekader — het instrument waarmee de G7 zijn eigen vrijwillige gedragscode toetsbaar maakt. De lancering vond plaats in Parijs, op een Tech7-evenement in de marge van de G7 Digital and Tech Ministerial Meeting onder het Franse G7-voorzitterschap.

Van gedragscode naar rapportage

De afkomst doet ertoe. Onder het Japanse G7-voorzitterschap van 2023 sloot de groep de Hiroshima-proces Internationale Gedragscode voor organisaties die geavanceerde AI-systemen ontwikkelen — een reeks vrijwillige toezeggingen over risico-identificatie, transparantie, beveiliging en authenticatie van content. Een code zonder rapportage is een voornemen; het HAIP-rapportagekader, beheerd door de OESO, is het mechanisme dat die toezeggingen omzet in vergelijkbare openbare verantwoording. De OESO noemt het "het enige internationale kader waarmee organisaties kunnen rapporteren over hun inspanningen voor betrouwbare AI." Rapporten worden doorlopend ingediend via oecd.ai en organisaties worden geacht ze jaarlijks te actualiseren.

Wat veranderde in 2.0

Het eerste kader was gebouwd voor frontiermodelontwikkelaars. Versie 2.0 verbreedt de basis, en die verandering is structureel, niet cosmetisch:

• Rolgebaseerde vragen. Het kader onderscheidt nu **ontwikkelaars van

modellen, ontwikkelaars van toepassingen en gebruiksverantwoordelijken**, zodat elk alleen beantwoordt wat past bij zijn plaats in de waardeketen. Het is dezelfde aanbieder/gebruiksverantwoordelijke-logica die door de AI-verordening loopt, en het verlaagt de drempel voor wie op AI voortbouwt of haar slechts gebruikt in plaats van traint.

• Bewuste toenadering tot het mkb. Het uitgesproken doel van de OESO is

deelname te verbreden "vooral door kleine en middelgrote ondernemingen," de groep die vrijwillige regimes doorgaans achterlaten.

• Koppeling aan instrumentarium. Rapporten linken nu naar de **OESO.AI

Catalogus van instrumenten en maatstaven voor betrouwbare AI**, zodat een toezegging kan verwijzen naar de methode die haar onderbouwt.

• Agentische AI. De vragen behandelen nu **agentische AI en andere

opkomende capaciteiten** — dezelfde frontier die de COSAiS-overlays van NIST voor beveiligingsmaatregelen uitlichten.

Ruim 50 organisaties zegden al toe onder het nieuwe kader te rapporteren. Om in de volgende geplande analyse te worden meegenomen, worden organisaties aangemoedigd vóór 1 september 2026 in te dienen.

Waar het in het landschap staat

Het HAIP-kader is vrijwillig en kent geen sanctie, wat dezelfde vraag oproept als elk soft-law-instrument: waarom de moeite? Het antwoord is dat vrijwillige transparantie een concurrentie- en contractsignaal is geworden. Een frontierontwikkelaar die een HAIP-rapport indient, doet uitspraken die een wederpartij kan toetsen aan de OESO AI-beginselen en aan de rapporten van concurrenten. Voor een organisatie binnen de EU vervangt het kader geen AI Act-verplichtingen — die binden hoe dan ook — maar het is steeds vaker de lingua franca waarin niet-EU-leveranciers hun governance beschrijven, zoals de GPAI-gedragscode dat binnen de Unie doet. De betekenis van 2.0 is dat het ophoudt een frontierlab-instrument te zijn en de gebruiksverantwoordelijken en het mkb gaat aanspreken die het gros van de AI-economie vormen — precies het publiek dat bindende regimes als laatste bereiken.